МЭХ-НЫ ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Б.ОЮУНГЭРЭЛ ШХАБ-ЫН ФОРУМД ОРОЛЦОЖ, ҮГ ХЭ…
2021 оны 07 сарын 20
Аж үйлдвэрийн IV хувьсгалд бид бэлэн үү?
2021 оны 05 сарын 24
ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧДЫН 4 ХҮН ТУТМЫН 1 НЬ АЖЛЫН БАЙРНЫ БЭЛГИЙН…
2021 оны 04 сарын 19
МЭХ “Ажлын байрны бэлгийн дарамт ба хууль, эрх зүйн орчин” с…
2021 оны 04 сарын 17
“Өвчин өвдөхөө больсон” цахим сургалтанд 300 гаруй эмэгтэй х…
2021 оны 04 сарын 17
МЭХ ХСҮТ-ийн их эмч Б.Түвшинтэй хамтран эмэгтэйчүүдэд эрүүл…
2021 оны 04 сарын 09
Э.Анужин: Залуу хүн яагаад өөрийн ертөнцөө нээж, хөгжүүлж, т…
2021 оны 04 сарын 01
"МАЛЧДАД ГАЗАР ХУВААРИЛЖ ТУСГААРЛАВАЛ БЭЛЧЭЭР БУЛААЛДАХ АЮУЛ…
2021 оны 03 сарын 29
МЭХ-ны “Соёлыг түгээгч” залуус батламжаа гардан авлаа
2021 оны 03 сарын 08
Төрийн одон медаль гардууллаа
2021 оны 03 сарын 08
Б.ОЮУНГЭРЭЛ: БИДНИЙ МЭДДЭГГҮЙ АМЬДРАЛ ХААЛГАНЫ ЦААНА БАЙНА
2021 оны 03 сарын 06
Эмэгтэйчүүдийг хүчирхийлэхийн эсрэг " ХААЛГА" арга хэмжээг з…
2021 оны 03 сарын 05
ӨНӨӨДӨР ТҮҮНИЙ 100 НАСНЫ ОЙ
2021 оны 02 сарын 23
Б.ОЮУНГЭРЭЛ: ХҮҮХДИЙГ ХАМГААЛАХ БАЙРАНД АВААЧИЖ, ХҮЧИРХИИ…
2021 оны 02 сарын 22
Төрийн одон медаль гардууллаа
2021 оны 02 сарын 15
Хорт хавдрын эрсдлийг бууруулах сургалтанд 330 гаруй эмэгтэй…
2021 оны 02 сарын 05
ЭМЭГТЭЙЧҮҮД ХОРТ ХАВДРЫН ЭРСДЛИЙГ БУУРУУЛАХ СУРГАЛТАНД ХАМРА…
2021 оны 02 сарын 04
МЭХ-ны БНСУ дахь төлөөлөгчийн газраас илгээсэн амны хаалтыг …
2021 оны 02 сарын 01
Ирэх сарын 01-нээс цахилгааны шөнийн тарифыг хөнгөлнө
2020 оны 10 сарын 29
Хүүхэд хамгаалалд хөршүүдийг хариуцлагажуулъя
2020 оны 10 сарын 29
Улаанбаатар хот үүсэн байгуулагдсаны түүхт 381 жилийн ой тох…
2020 оны 10 сарын 29
Мисс Б.Баттогтох “Эх дэлхийн мисс”-д оролцож байна
2020 оны 10 сарын 28
Их Британийн шилдэг 10 залуу судлаачийн нэгээр Монгол оюутан…
2020 оны 10 сарын 28
Монголын балетчин Р.Булган Пермийн тайзнаа балетын хаан гэгд…
2020 оны 10 сарын 28
У.Хүрэлсүх: Хүүхэд хамгааллын чиглэлд төрийн болон төрийн бу…
2020 оны 10 сарын 27
Монгол Улс НҮБ-д 59 жилийн өмнө элссэн түүхэн өдөр
2020 оны 10 сарын 27
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: 2-7 насны дөрвөн хүүхэд гэртэйгээ шатаж, амиа …
2020 оны 10 сарын 26
Чанар, сэтгэл ханамжийг мэдрүүлэгч
2020 оны 10 сарын 26
Явган хүний гарцаар гарч яваад машинд дайруулж хөгжлийн бэрх…
2020 оны 10 сарын 26
Дорноговь аймгийн ШШГГ-ын дэргэдэх Эргэлт уулзалтын байрыг ө…
2020 оны 10 сарын 23
МЭХ-ны Дорноговь аймаг дахь салбар Санхүүгийн боловсрол олго…
2020 оны 10 сарын 23
МЭХ боловсролын салбарын шинэчлэлд хамтран ажиллана
2020 оны 10 сарын 23
МЭХ Цахим хүчирхийллийн эсрэг Фэйсбүүк, ХХМТ-ийн газартай ха…
2020 оны 10 сарын 23
МЭХ Соёлын бүтээлч үйлдвэрлэлийг дэмжих, түгээхэд Соёлын яам…
2020 оны 10 сарын 22
МЭХ-ноос үр шилжүүлэн суулгах зардлыг ЭМД-ын санд хамруулах …
2020 оны 10 сарын 21
8,000 хүүхэд тутамд нэг цагдаагийн байцаагч ажиллах орон тоо…
2020 оны 10 сарын 21
Наро Банчэн: “Одоо би боллоо” гээд өөрийн хүсэл шуналаа барь…
2020 оны 10 сарын 20
ТАНИЛЦ: Аравдугаар сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлсэн ипотекийн 6…
2020 оны 10 сарын 19
Өнөөдөр Дашням, Балжиннямтай өдөр
2020 оны 10 сарын 19
Арилжааны банкууд зургаан хувийн хүүтэй ипотекийн зээлийг өн…
2020 оны 10 сарын 16
Ойрын хоногуудад ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна
2020 оны 10 сарын 16
8 эмэгтэй тутмын 1 нь хөхний хорт хавдартай хэмээн оношлогдд…
2020 оны 10 сарын 13
МЭХ-ны Ерөнхийлөгч Б.Оюунгэрэл орон нутагт ажиллаж байна
2020 оны 10 сарын 13
Гэрээ байгуулсан бүх эмийн сан 11 дүгээр сарын 1-нээс хөнгөл…
2020 оны 10 сарын 13
“ТЭМҮҮЛЭХ ХҮЧ” өсвөр үеийн охид, хөвгүүдийн уулзалт боллоо
2020 оны 10 сарын 13
“Эрдэнэт хивс” үйлдвэрийн газар эмэгтэйчүүдийн зөвлөлтэй бол…
2020 оны 10 сарын 13
Энэ сарын 15-наас өдөртөө ихэнх нутгаар бага зэрэг дулаарна
2020 оны 10 сарын 13
Таны машиныг ямар тохиолдолд ачих эсвэл ачихгүй байх вэ?
2020 оны 10 сарын 12
МЭХ-ны Ерөнхийлөгч Б.Оюунгэрэл “Эмэгтэйчүүдийн эрх ба Жендер…
2020 оны 10 сарын 12
Налайх дүүргийн 350 гаруй охид Эрхийнхээ өдөр чууллаа
2020 оны 10 сарын 12

МЭХ-ны Баян-Өлгий аймаг дахь салбар зөвлөл 

МЭХ-ны Баян-Өлгий аймаг дахь салбар зөвлөл 

Баян-Өлгий аймаг байгаль цаг уур, соёл уламжлалын  хувьд өөрийн гэсэн онцлог төрхтэй. Олон орны уулчид тус аймагт авиралт хийхээр байнга ирдэг бөгөөд хамгийн тохиромжтой үе нь намар. Гэхдээ цаг агаарын хувьд хамгийн тогтворгүй газруудын нэг нь Алтай Таван Богд. Учир нь тэнд нэг өдрийн дотор нар шарж, цас, бороо орж, шуурга тавих нь энгийн үзэгдэл. Өөрөөр хэлбэл нэг өдөр 4 улирлын шинжийг та тэндээс л харж болно. Мөн Алтай Таван Богдод Монголын хамгийн том гурван мөсөн гол болох Потанинын, Александрын, Гранегийн мөсөн гол оршдог. Түүнчлэн экосистемийн онцлогийг төлөөлсөн үзэсгэлэнт байгаль, аргаль, янгир, халиун буга зэрэг хөхтөн амьтан, ирвэс, хүрэн баавгай, хойлог, тас, ёл гэх мэт жигүүртний гол байршил болдгоороо зайлшгүй хамгаалах шаардлагатай нутаг юм.

 

 

Баян-Өлгийчүүдийн өөр нэг бахархал нь бүргэдээр ан агнах уламжлал бөгөөд Казакын ард түмэн бүргэдийг өнө эртнээс хайрлан хүндэтгэж, ёс заншил болгон хойч үеийнхэндээ уламжлуулж иржээ. Бүргэдээр ан агнаснаар байгалийн зэрлэг ан амьтныг гаршуулан тэжээх, түүнтэй харьцаж нөхөрлөх, хайрлах, хүний тусын тулд ашиглах, үе дамжсан соёл, зан заншлыг хадгалах зэрэг олон давуу талтай. Түүнчлэн бүргэд тэжээх нь үр тариа, жимс жимсгэний талбай, хураасан өвс тэжээлийг болжмор, тагтаа болон бусад шувуудын хөнөөлөөс хамгаалах сайн талтай.

Бүргэдийг тусгай бэлтгэсэн гурван хөлтэй модонд /тугыр гэж нэрлэдэг/ суулгаж юм харуулахгүйн тулд нүдний хамгаалалт, хошуувч, малгай /томага/ өмсүүлдэг. Бүргэдтэй харьцах гол хэрэглэл бээлий бөгөөд алс хол авч явах, ан хийхдээ суулгадаг ацтай тулгуур мод /балдак/, хоол өгөхөд зориулагдсан модон таваг /саптаяк/, бүргэд даарах, гэмтэх үед ашигладаг ганзаганы өлгий /ханжга бесик/, бүргэдийг анд сургахад хэрэглэдэг өвс чихсэн ангийн арьс, уях суран аргамж хэрэглэдэг. Бүргэдээр ан агнахад хэрэглэдэг дээрх хэрэгслийг хатуу мод, хусаар хийдэг ба бээлийг тэмээний хүзүүний арьс, заримдаа гөрөөсний хүзүүний арьсыг элдэж хийдэг.

 

ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ТҮҮХЭЭС

Монголын эмэгтэйчүүдийн хол­бооны Баян-Өлгий аймаг дахь салбар зөвлөл 1940  онд байгуулагдаж 1990 онд Монголын эмэгтэйчүүдийн холбоонд албан ёсоор бүртгүүлсэн. Уг байгууллага нь нийгэм, эдийн засгийн байдал, сүсэг бишрэл, яс үндэс, албан тушаалыг үл харгалзан бүх эмэгтэйчүүдийн нийтлэг эрх ашиг, сонирхлыг илэрхийлэн хамгаалж, төрөөс эмэгтэйчүүдийн талаар явуулах бодлогод олон нийт, эмэгтэйчүүдийн санал бодлыг тусгах, хэрэгжүүлэхэд анхан шатны салбар зөвлөл, гишүүдийн хүчийг чиглүүлэн, хамтарч ажиллахыг эрхэм зорилгоо болгон ажилладаг.

Нийгмийн халамж, эрүүл мэнд, хууль эрх зүйн салбаруудаас сонгогдсон удирдах зөвлөлийн 11 гишүүн, 13 сум, 1 тосгонд эмэгтэйчүүдийн зөвлөлийн салбартайгаар үйл ажиллагаа явуулж байна. Сүүлийн жилүүдэд “Мерси кор” олон улсын байгууллагын санхүүжилтээр Цагааннуур сумын хүүхдийн цэцэрлэгт тоглоомын талбай байгуулж, “Эмэгтэйчүүд ба хууль дүрэм” төслийг хэрэгжүүлэн, ард иргэд, эмэгтэйчүүдэд Авлигын эсрэг хууль, Ашиг сонирхлын зөрчлийн тухай хууль, сайн засаглалд эмэгтэйчүүдийн оролцоо зэрэг сэдвээр сургалт, судалгааны ажлуудыг хийж гүйцэтгэжээ.

Зохион байгуулсан томоохон, уламжлалт ажлууд

  • Хагас болон бүтэн өнчин хүүхдүүдэд зориулсан “Сүлд модны наадам”
  • “Аймгийн салбар салбарын шилдэг эмэгтэй”-г шалгаруулж, хүндэт ээжүүдийг урамшуулан шагнав.
  • ХХҮГ-тай хамтран “ Байнгын асаргаа шаардлагатай иргэдийг асарч буй асрагч” нарт зориулсан сургалт
  • “Эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах” өдрөөр бүсгүйчүүдийн дунд гар бөмбөгийн шилжин явах цомын төлөөх тэмцээнийг  жил бүр  уламжлал болгон зохион байгуулдаг.
  • Хилчин эмэгтэйчүүдийн чуулганд дөрвөн сэдвээр мэдээлэл хийв.
  • ЕБС-ийн өсвөр насны 900 гаруй охидод гэмт хэрэгт холбогдох, хүчирхийлэлд өртөхөөс урьдчилан сэргийлэх, НҮЭМ-ийн мэдлэгтэй болгох сургалт зохион байгуулсан. 
  • Хүүхдийн хүчирхийллийн эсрэг тайван жагсаал хийв. 

 

 

ХӨДӨЛМӨР ХҮНИЙГ БҮТЭЭДЭГ

 

Баян-Өлгий аймгийн Сагсай сумын малчин Шыбарайгыр овогт Сояны Пернегүл нь 1977 оны 02 дугаар сарын 22-ны өдөр долоон хүүхэдтэй айлын гурав дахь охин нь болж мэндэлжээ.  Тэрээр сумынхаа бүрэн дунд сургуулийг дүүргэж, улмаар 1998 онд Улаанхус сумын харъяат Курман овогт Табысбекийн Семсертэй гэр бүл болсон байна. Сояны Пернегүл нь 7 хүүхэд төрүүлэн, өсгөж хүмүүжүүлэхийн зэрэгцээ казахын ёс заншлаар Табысбекийн гал голомтыг сахиж, нөхрийнхөө хамт мал маллаж буян хишгийг нь хүртэн амьдарч байгаа айлын эзэгтэй юм. Мал маллаж, хүүхдүүдээ өсгөхөөс гадна казак эмэгтэйчүүдийн гараар урладаг ширдэг, хатгамлан аравч, орны хэрэгсэл хийдэг. Мөн нөхрийнхөө агнасан ангийн арьсаар үстэй дээл, өмд, хантааз оёж, оёсон бүтээгдэхүүнээ жуулчдад худалдан өрхийн амьжиргаагаа дээшлүүлдэг юм.

С.Пернегүл “Миний бие казахын ёс заншлаа даган аавынхаа гал голомтыг залгамжлан авч яваа нэгэн. 50 гаруй насандаа ханиасаа хагацсан хадам эцгээ асран халамжлах хүнд үүргийг давхар үүрч явна. Хадам ээж маань намайг бэр болж ирэхээс өмнөхөн 49 насандаа хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн. Би хадмындаа бэр болж ирснээсээ хойш нөхрийнхөө гурван дүүг өсгөж, гарыг нь ганзганд, хөлийг нь дөрөөнд хүргэсэн билээ. Мөн ах дүү, хамаатан садан, айлчлан ирсэн хүн болгоныг хүний өөрийн гэлтгүй хоол цайгаар дайлахын зэрэгцээ өнөр өтгөн гэр бүлтэйгээ хорин жилийг ардаа орхижээ” хэмээн хүүрнэв.

Сесерханы гэр бүлийг эрдэнэт мал сүргээ өсгөн үржүүлж, ашиг шимийг нь нэмэгдүүлж, малч ухаан, тэргүүн арга туршлагаараа манлайлсанд 2016 оны Гал тахиа жилийн хаврын тэргүүн бар сарын шинийн нэгний тахиа өдөр “Улсын аварга малчин” цолоор шагнажээ. 

Нөхөр Семсерийн аав Табысбек нь “ах сахал”-ын үүргээ биелүүлж үр хүүхдээ зөв хүмүүжүүлэн, сурсан мэдсэнээ өвлүүлэн үлдээхийн сацуу гэр бүлийн эв нэгдлийг ханган, чиглүүлэхэд гол тулгуур нь болдог отог омогтоо нэр хүндтэй өндөр настан аж.  

С.Пернегүлийн гэр бүл Улаанхус сумын Хар уул гэдэг газарт өвөлждөг бөгөөд хоёрдугаар сараас эхлэн Сагсай сумын Даян хэмээх газарт нүүн очиж жуулчны отог байгуулан ажилладаг байна. Тэд «Көбеш Трейвел» ХХК, «Бек Трейвел» ХХК-тай хамтран казах үндэстний ёс заншил, нүүдлийн соёлыг гадаадын жуулчдад сурталчлан Монгол Улсад аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхэд ихээхэн хувь нэмрээ оруулж явна. Аялал жуулчлалыг хөгжүүлэхийн зэрэгцээ өрхийн орлогоо нэмэгдүүлж, үр хүүхдүүдээ сурган, эх орондоо мэдлэгтэй, мэргэжилтэй боловсон хүчин бэлтгэх үүргийг хүлээж яваа эгэл жирийн нэгэн эмэгтэй бол С.Пернегүл юм.

Харин нөхөр Т.Семсер нь удам дагасан мянгат малчин, бүргэдээр анчлах аргыг өвөг дээдсээсээ өвлөж яваа нэгэн бөгөөд өөрийн гурав дахь охин болох 14 настай Дамелийг 10 наснаас нь эхлэн бүргэдээр ан агнах арга ухаанд сурган хүмүүжүүлж, аймгийн болон сумын “Бүргэдийн баяр”-т оролцуулан, тэрээр “Тэргүүний анч” шагналын эзнээр удаа дараа тодорчээ.

Швейцарийн жуулчин Alexsandra Menikozi–гийн авсан Дамел охины зураг нь “National Geographic Travel photographer of the Year” зургийн тэмцээнд тэргүүн байр эзэлсэн нь дэлхийд  танигдах том завшаан болсон байна. «Ачийг ачаар хариулна» гэдэг шиг жуулчин Дамел охиныг их сургуульд сургахаар амласан бөгөөд байнга харилцаатай байдаг ажээ. Мөн Т.Семсерийн гэрт жуулчин авч ирдэг гадаадын иргэн  Timothy Allen нь том охин Бахытнурыг улсын дээд сургуульд өөрийн хөрөнгөөрөө боловсрол эзэмшүүлэхээр болжээ. 

            «Чи хэдий чинээ их хүч хөдөлмөр гарган ажиллана, төдий чинээгээр аз чам руу ойртоно» гэж сайхан үг байдаг. Яг л түүн шиг хөдөлмөрийн үр шимийг хүртэж, амжилтын оргил өөд рүү тэмүүлж байгаа С.Пернегүль болон түүний гэр бүлд сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе!

 

 



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.

Copyright @ 2019 womenofmongolia.mn All rights reserved.